Phương pháp nhân giống lan hồ điệp

Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về những phương pháp nhân giống lan hồ điệp phổ biến hiện nay. Lan hồ điệp là một loại cây lan xuất hiện từ năm 1750, được đặt tên bởi Blume vào năm 1852. Hiện nay, đã có hơn 70 giống lan hồ điệp khác nhau được tìm thấy, chủ yếu có nguồn gốc ở vùng Á nhiệt đới Châu Á.

1. Nhân giống lan hồ điệp bằng hạt

Nhân giống lan hồ điệp bằng hạt là phương pháp phổ biến được sử dụng hiện nay để sản xuất cây giống hàng hoá. Tuy nhiên, việc mọc cây từ hạt rất khó khăn do hạt phát triển không hoàn chỉnh và không có phôi nhũ. Thường chỉ có lớp vỏ mỏng và khó nảy mầm trong điều kiện tự nhiên.

nhân giống lan hồ điệp bằng hạt

Có hai cách để nhân giống lan hồ điệp bằng hạt. Cách thứ nhất là nhân giống bằng củ nhỏ. Sau khi hạt nảy mầm, chúng sẽ hình thành thành củ nhỏ tròn màu trắng. Khi củ lớn lên, nó sẽ phát triển thành rễ giả giống như lông. Củ sẽ chuyển màu xanh lục, nhưng không dài ra. Cây con sẽ mọc ra từ đỉnh chóp của củ. Phương pháp này thường được sử dụng để nhân giống các loại lan hồ điệp như Hồ Điệp, Catelia và Huệ lan hoa to.

Cách thứ hai là mọc ra cây con dạng rễ. Hạt nảy mầm sẽ hình thành củ tròn màu trắng, sau đó mọc dài thành thân dạng rễ. Từ những vết nứt trên bề mặt củ, cây sẽ mọc ra những lông rễ giả. Tuy nhiên, tỷ lệ thành công của phương pháp này khá thấp.

Xem thêm  Cây điệp lào

Sau khi cây lan hồ điệp ra hoa trong vòng 4 – 6 ngày, tỷ lệ thụ phấn thành công cao nhất. Ánh sáng và nhiệt độ trong quá trình thụ phấn ảnh hưởng rất lớn đến kết quả thụ phấn. Hạt phấn cần có màu vàng tươi, có độ dính tốt và không kết mảng lại với nhau. Tốt nhất là sử dụng phấn từ hoa vừa nở, phấn hoa có màu vàng sam, nâu vàng gắn liền với nhau thì thường không thành công.

Sau khi thụ phấn thành công trong 3-4 tháng, hạt có thể được cấy vào ống nghiệm vô trùng. Một quả hạt có thể tạo ra hàng nghìn, hàng vạn cây con. Vì vậy, cách này được sử dụng để sản xuất cây giống lan hồ điệp thương phẩm hiện nay.

2. Nhân giống lan hồ điệp vô tính bằng phương pháp nuôi cây mô

Quá trình nhân giống lan hồ điệp bằng phương pháp nuôi cây mô phức tạp và phải trải qua nhiều công đoạn. Tuy nhiên, có thể tóm tắt các bước như sau:

Ngọn, thân, lá, chóp rễ, cành hoa non, mầm nách cành hoa, đốt của cành hoa đều có thể cắt ra để nuôi cây mô tạo thành cây giống lan hồ điệp. Thông thường, mầm nách cành hoa hoặc đốt cành hoa nhỏ tuổi của cây được sử dụng để cấy vào ống nghiệm.

nhân giống lan hồ điệp trong phòng thí nghiệm

Quá trình nuôi cây mô lan hồ điệp thường được thực hiện trong môi trường chứa phần tử MS + 6BA 3-5mg/lít, với nhiệt độ khoảng 28°C để đạt tỷ lệ phát triển mầm dinh dưỡng lên đến 90%.

Xem thêm  Blog

Sau khi cắt bỏ cành hoa, mầm dinh dưỡng được cấy lại vào môi trường trên để phát triển thành thân củ. Hoặc lá non của mầm dinh dưỡng cũng có thể cấy vào môi trường Kyoto + Kt 10mg/lít + NAA 5mg/lít + 10% nước dừa (hoặc nước quả táo) + đường saccarose 20mg/lít để phát triển thành thân củ.

Sau khi các đốt hoa non (khi mâm hoa đã mọc được 45 ngày) được khử trùng, chúng sẽ được cắt thành từng lát mỏng có độ dày 1 – 1,5mm và đặt vào môi trường VM + 6BA 1-3mg/lít + đường saccarose 20mg/lít để nuôi. Tỷ lệ phát triển thành thân củ có thể đạt từ 63% đến 77%.

Sau khi cây con đã đạt độ lớn khoảng 4 – 5 cm, chúng có thể được lấy từ bình nuôi và trồng trong chậu có đường kính 5 cm. Cây nhỏ hơn (2-3 cm) có thể được trồng trong chậu có đường kính 3 cm hoặc trồng ra khay. Sau khoảng 2 – 2.5 tháng, cây con sẽ phát triển và có thể chuyển trồng vào chậu có đường kính 5 cm. Cây con trồng trong chậu 5 cm sau 3,5-4,5 tháng với khoảng cách giữa 2 lá là 12 cm, có thể chuyển trồng vào chậu có đường kính 8,3 cm. Sau 4 tháng, khi khoảng cách giữa 2 lá là 18 cm, cây có thể chuyển trồng vào chậu có đường kính 12 cm. Sau 6-7 tháng, cây con đã cứng cáp và có thể ra hoa. Sau 4-5 tháng sau khi ra hoa, cây có thể được bán.

Xem thêm  Blog

Như vậy, theo mô hình này, từ khi lấy cây con nuôi cấy mô ra đến khi ra hoa cần khoảng 17,5 – 20 tháng tùy thuộc vào giống cây và độ lớn của cây con.

3. Một số phương pháp tạo chồi non cho lan hồ điệp

  • Cắt thân: Đối với cây lan hồ điệp đã trưởng thành, có thân dài và khỏe mạnh, chúng ta có thể cắt phần ngọn có rễ và chừa lại phần gốc với lá.

nhân giống lan hồ điệp bằng chồi non
Hình ảnh về các cách nhân giống lan hồ điệp

  • Siết cành: Sử dụng dây đồng hoặc dây nhôm quấn chặt quanh thân cây. Khi chồi xuất hiện từ thân cây, chúng ta có thể gỡ dây đồng. Cây con sẽ tiếp tục phát triển và mọc rễ, sau đó có thể cắt cây khỏi thân mẹ và trồng lại.

  • Sử dụng kích thích tố: Đây là phương pháp sử dụng các chất hoá học để thúc đẩy quá trình đâm chồi non của cây.

  • Tạo chồi từ cành hoa: Sau khi hoa đã nở, cắt bỏ phần ngọn phát hoa. Chừa lại 2 – 3 mắt tính từ gốc.

Trên đây là những phương pháp nhân giống lan hồ điệp tại nhà đơn giản và nhanh chóng. Mong rằng qua bài viết này, bạn đã tìm được một phương pháp nhân giống cây lan hồ điệp phù hợp. Để biết thêm thông tin, hãy truy cập Bí Kíp Bonsai.