Bonsai – Nguồn gốc, Ý nghĩa, Các dáng cơ bản

Nếu bạn đang tìm kiếm một loại cây cảnh đẹp để trưng bày trong nhà hoặc ngoài sân, thì Bonsai chính là lựa chọn lý tưởng. Với nguồn gốc từ Trung Quốc và phổ biến nhất ở Nhật Bản, Bonsai là những cây cảnh nhỏ xinh trồng trong chậu cảnh và có dáng cổ thụ tuyệt đẹp. Nhưng Bonsai không chỉ đơn thuần là một loại cây cảnh, nó còn mang ý nghĩa sâu xa và là nguồn cảm hứng cho con người.

Lịch Sử

Nghệ thuật Bonsai có nguồn gốc từ Trung Quốc và sau đó được lan truyền sang Nhật Bản và Hàn Quốc. Ban đầu, những người dân phát hiện trên núi có những cây nhỏ mọc hoang dã giống cây cổ thụ, có sức sống vô cùng mãnh liệt trong mọi điều kiện khắc nghiệt. Họ đã mang những cây này về và trồng trong chậu nhỏ, sau đó cắt tỉa và điêu khắc để tạo dáng cho cây thêm đẹp. Nghệ thuật này được gọi là Penjing (Bồn cảnh hay Hòn non bộ).

Bonsai có vị trí đặc biệt trong cộng đồng cư dân Trung Hoa và những người Hoa sống ở Đài Loan, Thái Lan và Singapore. Những nghệ nhân bậc thầy về Bonsai của Trung Quốc đến nay vẫn tạo ra sự khác biệt giữa nghệ thuật Bonsai và nghệ thuật Bồn cảnh.

Nghệ thuật Bồn cảnh xuất hiện từ thời kỳ đầu của nhà Hán (khoảng năm 206 TCN đến năm 220). Một trong những truyền thuyết của Trung Quốc cho rằng vào thời này, có một hoàng đế đã tạo ra phong cảnh trong sân vườn của mình với núi đồi, thung lũng, sông hồ và cây cối. Nơi này miêu tả cho cảnh vật trong đế quốc của ông và ông có thể ngắm toàn bộ “vương quốc” thu nhỏ của mình qua khung cửa sổ. Phong cảnh nghệ thuật này chỉ cho riêng ông sở hữu và cấm mọi người ngắm nhìn. Đây chính là truyền thuyết nói về nghệ thuật tạo hình cây cối, nhà cửa, con người, thú vật ở Trung Quốc.

Xem thêm  Cây Phú Quý phong thủy giúp tuổi Giáp Tuất 1994 gặp nhiều may mắn

Còn với Bonsai, có truyền thuyết cho rằng vào triều đại nhà Tần (năm 221 TCN đến năm 226 TCN), Đào Uyên Minh (còn gọi là Đào Tiềm) là một nhà thơ nổi tiếng và là quan chức có vị trí cao trong xã hội. Ông đã mệt mỏi với công việc triều chính và quyết định về ở ẩn tại một nơi hoang vắng và thanh tĩnh. Tại đây, ông bắt đầu trồng cây hoa cúc vào trong chậu. Đây là bước khởi đầu của việc trồng cây trong chậu.

Bonsai Bay

Từ năm 2016, những nhà phát minh của Nhật Bản đã kết hợp công nghệ cao với nghệ thuật để tạo ra loại cây cảnh bay đầu tiên trên thế giới, gọi là Air Bonsai. Cây cảnh được đặt trên một chậu cảnh có từ tính đặc biệt, giúp nó cân bằng trong không khí và lơ lửng như không trọng lực, thậm chí có thể xoay vòng tại chỗ. Air Bonsai mang trong mình phong cách của nghệ thuật Bonsai truyền thống, nhưng có kích thước nhỏ hơn.

Sáng tạo này ra đời nhờ những cục nam châm. Phần dưới là một bộ phận năng lượng, phần trên được gọi là “Little Star”. Cả hai bộ phận đều được gắn nam châm, lợi dụng từ trường của hai cực đối nghịch nhau để “Little Star” có thể nổi và chứa những cây bonsai bay lơ lửng.

Ý Nghĩa

Bonsai không chỉ là một loại cây cảnh để thưởng ngoạn, nó còn mang ý nghĩa sâu xa và là nguồn cảm hứng cho con người. Nó động viên chúng ta phải sống mạnh mẽ, giống như cây bonsai đã sống, đồng thời giúp ta trở nên kiên nhẫn và khéo léo hơn. Mỗi cây bonsai lại chứa đựng một ý nghĩa tiềm tàng mà người tạo tác muốn truyền đạt qua dáng cây, gốc rễ, cành lá, hoa…

Xem thêm  Blog

Các Loại Dáng Cây Cơ Bản

Trên thế giới, Bonsai được chia thành bốn nhóm dựa trên chiều cao:

  • Cây cao dưới 15 cm là loại bonsai rất nhỏ (bonsai mini).
  • Cây cao từ 16 đến 30 cm là loại bonsai nhỏ.
  • Cây cao từ 31 đến 60 cm là loại bonsai trung bình.
  • Cây cao trên 60 cm là loại bonsai lớn.

Các loại bonsai dưới 15 cm được gọi là “mini bonsai” và thường được trồng trong chậu nhỏ để trưng bày trong nhà. Còn các loại bonsai trên 60 cm thì trồng trong chậu và đặt ở sân vườn hoặc trước hàng hiên nhà.

Ban đầu, chỉ có 5 dáng cơ bản của bonsai là: thẳng đứng (Chokkan), thẳng đứng phóng khoáng (Moyogi), nghiêng (Shakan), thác đổ (Kengai) và nửa thác đổ (Han Kengai). Sau đó, người ta đã phát triển thành nhiều dáng khác như: rễ phủ trên đá (Sekijoju), rễ trong đá (Ishizuke), chổi (Hokidachi), bạt phong (windswept), song thụ và tam thụ (Ikadabuki), thế lùm (clump style), văn nhân (bunjin-gi), thế cành rủ (weeping style), thế gỗ mục (dead wood) và nhóm cây hay rừng (Yose Uye)…

Để có những cây bonsai có giá trị, người ta thường xem xét các yếu tố như: cây phải trổ nhiều hoa có màu sắc đẹp, lá xanh mướt và bóng, thân cây phát triển kiểu “đầu voi đuôi chuột”, cành, nhánh phân chi rõ ràng phù hợp với dáng thế đã định trước, vỏ cây thu hút cái nhìn và bộ rễ dày, to, gân guốc nằm lộ khoảng 1/3 trên mặt chậu.

Xem thêm  Blog

Hãy bước vào thế giới đầy kỳ diệu của Bonsai và trải nghiệm sự tinh tế và sâu sắc của nghệ thuật này!

Nguồn: Bí Kíp Bonsai