Blog

Một trong những thú vui tạo nhã, mang đậm tính nhân văn của người Việt là chơi cây cảnh. Đặc biệt, các thế cây cảnh lại mang ý nghĩa phong thuỷ riêng, mang tính nghệ thuật rất cao và thậm chí là thể hiện con người của nghệ nhân.

4 Dáng Cây Cảnh Cơ Bản Trong Nghệ Thuật Cây Cảnh

Dáng hay thế cây cảnh là khái niệm duy chỉ có tại Việt Nam, mỗi một dáng cây được làm theo một chủ đề nào đó và mang ý nghĩa đặc biệt. Ví dụ một số dáng cây phổ biến như thế tiều phu quải tử, thế phượng vũ, thế hạ lập, …. Vậy Chậu cây xuất khẩu mời các bạn tham khảo 4 dáng cây cơ bản cùng ý nghĩa được truyền tải của từng loại.

Dáng cây là cây được tạo hình nghệ thuật từ phương pháp tỉa, uốn, bó, … từ một cây có trong thiên nhiên. Dựa trên độ nghiêng của cây so với mặt đất, có 4 dáng cây cơ bản là: Trực – Siêu – Bay – Huyền …

Một điều cần lưu ý là khi phối tiểu cảnh, bạn nên thử vị trí của các dáng cây này trên một sườn núi để có cái nhìn chính xác nhất.

1. Dáng Trực

Dáng trực là các cây mọc trên đất bằng, phân chia làm hai loại là trực quân tử và trực lắc.

Dáng Trực quân tử thì thân cây thẳng mọc thẳng đứng, mang tính chất không thay đổi và thon dần về đỉnh. Dáng này rất hiếm gặp trong tự nhiên mà phải nuôi từ nhỏ kết hợp với quá trình nhiều lần cắt giật.

Dáng Trực lắc hoặc dáng trực gặp nhiều ngoài thực tế. Dáng thân cây dưới thon dần lên ngọn phần lắc và thường được các nghệ nhân uốn nắn theo chủ ý nhất định.

2. Dáng Siêu

Thường ở chân núi những cây mọc ở ngoài tự nhiên do ánh sáng chỉ chiếu một bên nên cây cũng siêu theo hướng đó để tiếp xúc với ánh sáng tạo nên dáng siêu. Những cây siêu, có thân nghiêng dần về phía trái hoặc phải dần từ gốc đến ngọn. Ngoài ra, cũng có thể do tác dụng của ngoại lực như gió mạnh hoặc có vật gì đó chèn ép làm cây bị nghiêng.

Xem thêm  Top 5 mẫu sen đá đẹp đang được ưa chuộng

Dù bị nghiêng hẳn về một bên nhưng thân cây vẫn cứng, thẳng, các tán lá phía trên vẫn phát triển bình thường và tạo thành tán lá cân xứng về mọi phía.

3. Dáng Bay

Những cây có dáng là những cây dáng thoải thoải trên sườn núi thoải thoải, các nhánh thấp nhất mọc ở mép, trong chậu nhánh cao nhất cũng chỉ tầm lưng chậu. Dáng này được nhiều người chơi rất thích vì vừa dễ tạo lại cho góc nhìn lạ mắt.

4. Dáng Huyền

Những cây có dáng huyền là những cây mọc trên sườn núi, dốc đứng, các nhánh thấp nhất thấp hơn hẳn cả đáy chậu tạo dáng trông như một ngọn thác đổ chảy nước, rất đẹp. Từ dáng huyền rất nhiều kiểu biến thể khác nhau.

Ngày nay, nhờ vào quá trình tạo dáng kết hợp với sự phát triển tiến bộ bonsai nên có thêm rất nhiều dáng nhưng tất cả đều phát triển từ cơ sở các dạng cơ bản trên.

Tham Khảo Các Thế Cây Cảnh Cổ Truyền, Hiện Đại Phổ Biến Khác

1. Nhất Thế Trụ Kình Thiên

Nhất Thế Trụ Kình Thiên ít có người uốn sửa vì thiếu nhã nhặn, khiêm tốn mà chọc trời khuấy nước, kiên cường, bất khuất. Để tạo thế này phải tìm cây cổ thụ trực thọ, gốc to lớn, rễ vững chắc, có thân gồ ghề và không có nhánh, chỉ có một tàn ngọn duy nhất có bốn năm nhánh xoè ra, đồng thời vươn lên để chống đỡ, các nghệ nhân phải cắt tỉa tàn ngọn này bằng phẳng hoặc lúp búp chớ không so le. Dáng này biểu tượng cho người anh hùng không phục tùng ai hết.

2. Thế Tam Đa

Thế Tam Đa hay còn được gọi tam tài, tam giáo hoặc là thiên, địa, nhân nửa. Để tạo thế này thì phải là cây cổ thụ, gốc thân to, nhưng các nghệ nhân chỉ uốn có ba tán tròn chung quanh thân cây; Trong đó tàn thứ nhất là một mâm tròn, hớt tỉa lúp búp, nhưng nhỏ hơn, mỏng hơn; Tàn thứ ba là tàn ngọn, cách xa hơn tàn thứ hai hớt tỉa tròn nhưng nhỏ hơn hai tàn trước. Tàn ngọn này cũng tỉa lúp búp chứ không vươn cao. Do dáng này nên cây kiểng có dáng lùn mập, tuy nhiên vì là cây cổ thụ nên tạo sự cân đối, rất đẹp.

Xem thêm  Hoa Thanh Tú: Kỹ thuật trồng và cách chăm sóc

Thế Tam Đa tượng trưng cho ba ông Phước, Lộc, Thọ. Cả ba tàn cây đều tròn, đẹp và tượng trưng cho sự vĩnh cửu, sung túc, hạnh phúc, giàu sang và sống lâu theo tích ba ông Phước – Lộc – Thọ cũng rất hay.

3. Thế Ngũ Phúc

Thế Tam Đa và Thế Ngũ Phúc đi đôi với nhau, cả hai thế này đều là cây trực thọ; vì cây ngũ phúc năm từng nên có thể uốn như cây tam đa rồi nuôi thêm 2 tàn nữa y như vậy là đạt rồi. Ngoài ra, có thể tạo dáng cây đối thành 5 tầng theo lối chiết chi tứ diện cũng được. Nhưng lưu ý tất cả các tàn đều phải uốn tỉa ngang bằng lúp búp, không được vươn lên cao. Thế ngũ phúc to cao và đẹp hơn thế Phước – Lộc – Thọ với ý nghĩa muốn chúc tụng cao hơn nữa là “Phước – Lộc – Thọ – An – Khang” (Phúc: tốt lành may mắn, có lộc giàu có nhiều ruộng đất, Thọ: sống lâu trăm tuổi, An: sống yên ổn không bị xáo trộn, Khang: vui vẻ, chết êm ải thoải mái). Đúng là câu chúc tụng đẹp đẽ và đầy đủ nhất.

4. Thế Vũ Trụ

Để tạo Thế Vũ Trụ thì phải là cây cổ thụ; gốc rễ lồi lõm, xoè ra bốn phía; thân to xù xì, đứng thẳng; phân cành nhánh theo lối chiết chi tứ diện, có thể có từ ba đến năm tàn to. Cây được uốn hình quạt, nằm ngang, dưới to trên nhỏ, tỉa lúp búp; ngọn uốn hồi đầu thượng, gần như hình nón và không vươn lên cao. Lưu ý phải uốn đúng luật âm dương, cành tả, hữu, tiền, hậu đầy đủ, sum suê đầy đặn. Thế này tượng trưng cho cả không gian và cả thời gian vĩnh cửu.

5. Thế Trung Bình Ngay

Thế trung bình là thế rất phổ biến, bạn có thể dễ dàng bắt gặp thế này vì kiểng xưa còn để lại rất nhiều. Thế này là cây độc thụ, thân thì thẳng đứng và có bộ rễ xòe ra, nổi lên trên mặt chậu, mặt đất, gốc to lồi lõm, đặc biệt nếu có thể uốn được hình thú thì càng tốt, thân xù xì phân cành nhánh theo lối chiết chi hay tứ diện.

Xem thêm  Blog

Nếu gốc cây có dáng hơi ngả về bên phải thì nhánh thứ nhất sẽ bẻ về bên dương, ngược lại đoạn thứ hai uốn trở về bên âm, còn đoạn thứ ba thì uốn trở lại về bên dương để quy căn, lưu ý nhánh thứ ba cũng phải bẻ trở về bên dương và đến đoạn thứ tư thì nên uốn đứng thẳng đảm bảo ngay gốc để cây không đổ ngã. Với thế kiểng này thì chỉ uốn hơi nghiêng lại một chút, tàn thứ năm thì ngọn cần phải uốn hồi đầu.

Đây là cây kiểng dễ uốn dễ sửa, bạn chỉ cần phân tàn nhánh cho hài hòa cân đối thì dáng cây sẽ đẹp. Chính vì thế, thế này là biểu tượng về đạo đức, ngay thẳng thật thà.

6. Thế Trung Bình Cong

Thế trung bình cong có thân uốn cong cong như long thân. Đặc biệt mà bộ rễ chân nôm hoặc hình thú thì rất tuyệt đẹp. Ở đoạn thứ nhất thân ngay đã cong về bên phải rồi và tàn thứ nhất cần phải ngả về hướng thân cây, tuy nhiên ở đoạn thứ hai thì phải trở lại uốn cong quy căn ngay và đến đoạn thứ ba thì sửa thành cây trực, giữ thế trung bình. Uốn tứ diện, so le và dưới to trên nhỏ các chi nhánh nhưng lưu ý ngọn cây cần uốn hồi đầu trung tựa như đuôi cá.

Nếu muốn làm bộ kiểng tam tài có 3 cây, tượng trưng cho Thiên – Địa – Nhân, thì có thể uốn 2 cây trung bình cong giống nhau và kết hợp với cây trung bình ngay.

7. Long Cuốn Thủy

Thế Long cuốn thủy chính là uốn theo hình ảnh của rồng hút nước, thường thì thế này được uốn với cây kim quýt hoặc mai chiếu thủy.

Để tạo thế Long cuốn thủy cần gốc to, sau đó uốn cong lại giống như đầu rồng cu