Blog

Trồng cây bưởi đã trở thành một trào lưu cây kiểng phổ biến trong nhiều nơi. Sự kết hợp giữa bưởi và cây cảnh khác tạo nên một mâm ngũ quả đặc biệt, mang đến tài lộc và may mắn cho gia đình. Cây bưởi không chỉ là một biểu tượng của sự sum vầy và no đủ mà còn mang lại may mắn, tiền tài và danh vọng.

Đặc điểm của cây bưởi

Cây bưởi, còn được gọi là quả bòng, có tên khoa học là Citrus grandis (L.) Osbeck, thuộc họ Cam chanh (Rutaceae). Cây bưởi có nguồn gốc từ khu vực châu Á và có nhiều loại khác nhau về kích thước, mùi hương và vị ngọt.

  • Tên thông thường: cây bưởi, quả bòng
  • Tên khoa học: Citrus grandis (L.) Osbeck
  • Họ thực vật: Rutaceae (họ Cam Chanh)
  • Nguồn gốc xuất xứ: Châu Á

Cây bưởi là loại cây lưu niên thuộc dạng thân gỗ, có chiều cao trung bình từ 3-4 mét. Lá cây có 2 phiến, mang màu xanh sẫm và chiều dài khoảng từ 11-12 cm. Hoa của cây mọc thành từng cụm chùm, có màu trắng đặc trưng và mùi thơm dễ chịu. Quả bưởi có hình cầu, mọng nước và khi chín thường có màu vàng (một số loại có màu xanh).

Ứng dụng của cây bưởi trong đời sống

Với những đôi bàn tay khéo léo, bưởi có thể được ép thành những hình dạng khác nhau, tạo nên mâm ngũ quả đa dạng và sinh động hơn. Bưởi cũng thường xuất hiện trong mâm quả vào dịp Trung Thu với những hình dáng con vật ngộ nghĩnh dành cho các em thiếu nhi.

Bưởi không chỉ là một loại trái cây dùng để ăn trực tiếp, mà còn được sử dụng làm thuốc quý. Bưởi giàu vitamin C, có tác dụng chống oxy hóa và giúp cơ thể đối phó với căng thẳng. Ngoài ra, nó còn giúp giảm triệu chứng hen suyễn và viêm khớp.

Trong cây bưởi còn chứa một hợp chất gọi là d-limonene, giúp ngăn ngừa sỏi thận, giảm cholesterol và đặc biệt, phòng chống ung thư. Hiện nay, bưởi còn được sử dụng trong các liệu pháp làm đẹp của phụ nữ.

Hoa bưởi có mùi thơm dễ chịu, thường được ướp với chè. Hương thơm của hoa bưởi giúp thư thái tinh thần, giảm căng thẳng và đau đầu một cách nhanh chóng.

Ngoài ra, bưởi còn trở thành một loại cây trồng bonsai phổ biến trong các nhà vườn.

Ý nghĩa của cây bưởi

Theo các chuyên gia phong thủy, cây bưởi là biểu tượng của sự hòa thuận và đoàn kết. Trồng cây bưởi trước nhà có thể giúp gia đình hòa thuận, có nhiều niềm vui và hạnh phúc.

Xem thêm  Blog

Màu vàng ươm của bưởi thể hiện sự ấm áp và may mắn. Màu vàng là màu đẹp để khởi đầu một năm mới với thành công trong kinh doanh. Ngoài ra, màu vàng còn tượng trưng cho tài lộc và sự giàu có.

Dáng đứng của cây bưởi là một đặc điểm quan trọng khiến nó trở thành lựa chọn yêu thích của nhiều người chơi cây cảnh. Dáng đứng tượng trưng cho sự vững chắc của hạnh phúc gia đình, công việc và sự nghiệp. Chính vì vậy, nhiều người say mê và muốn sở hữu một chậu cây bưởi ngay tức thì.

Cách nhân giống và tiêu chuẩn cây giống tốt

Cách nhân giống

  • Phương pháp chiết cành: Phương pháp này giúp giữ lại hoàn toàn các đặc tính của cây đầu gốc, thích hợp trồng trên các vùng đất có mực thủy cấp hơi cao. Tuy nhiên, hệ số nhân giống thấp, dễ lây truyền các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Đặc biệt, cây có thể già cỗi và không thể tận dụng các ưu điểm của gốc ghép. Để tránh cây đổ ngã, phải chú trọng phát triển bộ rễ tương xứng với sự phát triển của cây. Cần lưu ý:

    • Khử trùng dụng cụ chiết cành trước và sau khi thực hiện chiết cành trên từng đoạn.
    • Chọn cành non để chiết cành.
    • Chọn cây đang trong tình trạng sinh trưởng phát triển tốt và không bị sâu bệnh, đặc biệt là bệnh vàng lá Greening và Tristeza.
  • Phương pháp ghép: Phương pháp ghép có hệ số nhân giống cao, tận dụng ưu thế của gốc ghép và giúp cây chống chịu đổ ngã tốt, tăng tuổi thọ và giữ lại các đặc tính tốt của cây đầu gốc.

    • Gốc ghép: Có thể sử dụng các giống bưởi chua địa phương làm gốc ghép hoặc sử dụng gốc cam mật làm gốc ghép để đảm bảo chất lượng giống bưởi ổn định. Gốc ghép phải được gieo từ các hạt khỏe, thu từ các trái tốt trên cây, không chọn trái rụng hoặc trái bị bệnh. Trước khi ghép, gốc ghép phải được phun xịt thuốc trừ rầy chổng cánh định kỳ.
    • Mắt ghép, cành tháp: Sử dụng mắt ghép sạch bệnh, lưu giữ trong các nhà lưới ngăn được rầy chổng cánh. Cành lấy mắt ghép là các cành nghiêng và đảm bảo đều theo các hướng và vị trí của tán cây để giảm tỉ lệ mắt ghép không đúng kiểu hình. Không lấy mắt ghép trên cành tược hoặc cành mọc lòa xòa trên mặt đất.

Tiêu chuẩn cây đầu gốc

Cây đầu gốc phải là cây sạch bệnh, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và đang trong thời kỳ sinh trưởng phát triển tốt. Cây không có dấu hiệu sâu bệnh phá hoại, và đã kiểm tra âm tính đối với các bệnh hại nguy hiểm như bệnh Vàng lá Greening và Tristeza. Cây đầu gốc cũng phải có năng suất phẩm chất ổn định.

Tiêu chuẩn cây giống tốt bao gồm:

  • Cây phải đúng giống, sinh trưởng khỏe, không mang mầm mống sâu bệnh hại.
  • Cây phải đồng nhất về hình thái và đặc tính di truyền, độ sai khác không vượt quá 5%.
  • Chiều cao cây tính từ mặt bầu phải từ 60cm trở lên, có 2-3 cành cấp I.
  • Đường kính gốc ghép đo cách mặt bầu 10cm: 0,8-1cm.
  • Đường kính cành ghép (đo trên vết ghép 2cm) phải lớn hơn 0,7cm.
Xem thêm  Hoa lily: Cách trồng và nhân giống tại Việt Nam

Cách trồng và chăm sóc cây bưởi

Thời vụ

Cây bưởi là loại cây dễ trồng và có thể trồng suốt năm. Tuy nhiên, tốt nhất nên trồng cây vào giữa và cuối mùa mưa, từ tháng 5 đến tháng 6.

Đất đai

Để trồng cây bưởi, đất cần có tầng canh tác dày ít nhất 0,6 mét. Đất nên tơi xốp, thông thoáng, thoát nước tốt, pH từ 5,5-7 và có hàm lượng hữu cơ cao (>3%). Đất không nên bị nhiễm mặn và mực thủy cấp thấp dưới 0,8 mét.

Mật độ

Mật độ trồng cây bưởi có thể từ 4-5 mét/cây, tùy thuộc vào từng giống. Việc chọn mật độ trồng thích hợp giúp tránh lãng phí đất.

Bón phân

Trước khi trồng, cần bón lót cho cây 20-30kg phân chuồng hoai mục + 1kg phân super lân. Phân vôi cần được bón tùy thuộc vào độ pH của đất.

Ở thời kỳ kiến thiết cơ bản (trong 3 năm đầu), cây cần được bón phân 4 đợt/năm vào các tháng 2, 5, 8 và 11. Các đợt bón phân bao gồm:

  • Đợt 1: Bón 30kg phân hữu cơ + 1kg đạm ure + 2kg phân kali.
  • Đợt 2: Bón 1kg đạm ure + 1,5kg phân kali.
  • Đợt 3: Bón 1kg đạm ure + 1,5kg phân kali.
  • Đợt 4: Bón 0,5kg lân + 1kg vôi.

Từ năm thứ 4 trở đi, cây cần được bón phân theo các đợt sau:

  • Bón thúc cho hoa: 1-2kg đạm ure + 1-2kg phân kali vào tháng 2.
  • Bón thúc cho quả: 0,5-1kg đạm ure + 1-2kg phân kali từ tháng 4 đến tháng 5.
  • Bón sau thu hoạch: 50kg phân hữu cơ + 2-3kg phân lân + 1-2kg phân ure + 1-2kg phân kali vào tháng 11-12.
  • Đào rãnh và bón xung quanh gốc cây, kết hợp với làm cỏ xung quanh gốc để tạo độ thông thoáng cho cây.

Tưới nước

Tầm quan trọng của việc cung cấp nước phù thuộc vào điều kiện thời tiết. Cần nhớ không để cây bị quá khô hạn trong trời nắng nóng. Tốt nhất là tưới cây 3-5 ngày/lần, tùy thuộc vào từng điều kiện thời tiết cụ thể.

Tỉa cành cây

  • Tạo tán: Cần tạo tán để hình thành và phát triển bộ khung cây vững chắc, từ đó phát triển tán lá cho cây.
  • Tỉa cành: Sau khi thu hoạch, cần tiến hành tỉa bỏ những đoạn cành không cần thiết, bao gồm:
    • Cành đã mang quả (thường rất ngắn, khoảng 10-15 cm).
    • Cành bị sâu bệnh, cành ốm yếu, cành nằm bên trong tán không thể mang quả.
    • Cành đan chéo nhau, những cành vượt trong thời kỳ cây đang mang quả nhằm hạn chế việc cạnh tranh dinh dưỡng với quả.

Cần khử trùng dụng cụ bằng cách hơ qua ngọn lửa hoặc cồn 70 độ C khi cắt hoặc tỉa cành để tránh lây bệnh.

  • Kiểm soát chiều cao của tán cây: Khi cành bưởi cao hơn 3-4 mét, cần cắt bỏ nhằm duy trì chiều cao của cây trong tầm kiểm soát và đảm bảo sức sống của cây. Điều này giúp cây phát triển cân đối và cho quả ở mức tối ưu.
Xem thêm  5 mẹo giữ cây xanh khi vắng nhà cho người đam mê du lịch

Xử lý ra hoa

Bưởi da xanh không cần xử lý đặc biệt để cây ra hoa. Tuy nhiên, để cây ra hoa tập trung, có thể áp dụng những phương pháp sau:

  • Xử lý ra hoa bằng cách tạo khô hạn.

  • Xử lý ra hoa bằng cách lấy lá của cành mang trái. Phương pháp này giúp cây ra hoa rãi vụ, nhưng chỉ hiệu quả đối với cây mới cho trái trong vài năm đầu. Khi cây đã phát triển và cành mang quả nhiều, phương pháp này ít hiệu quả.

  • Tỉa trái: Giữ lại tối đa 2 trái trên mỗi chùm, tốt nhất là chỉ giữ lại 1 trái. Các trái bưởi cần được tỉa bỏ khi cây còn nhỏ. Trái nên được thu hoạch khi cây từ 36 tháng trở lên.

  • Neo trái: Nếu giá bưởi giảm khi đến thời điểm thu hoạch, có thể neo trái trên cây từ 15-30 ngày bằng cách phun phân bón lá hoặc tưới nước thường xuyên.

Sâu, bệnh hại

  • Sâu vẽ bùa: Khi cây bưởi có những đường ngoằn nghèo trên lá, đó là dấu hiệu của sâu vẽ bùa. Cần tỉa lá và cành bị bệnh kết hợp với phun thuốc Bảo Vệ Thực Vật Phosphomidon. Nếu chỉ trồng một số ít cây bưởi, có thể dùng các bã, gạch cua ném lên cây để diệt trừ sâu non vẽ bùa.

  • Sâu đục thân, đục cành: Sâu đục thân và đục cành gây thân cây trở nên rỗng và xuất hiện mủ vàng cũng như các mẩn gỗ li ti trên thân cây. Cần phun thuốc trừ sâu vào lỗ cây bị đục và cắt bỏ cành bị sâu hại.

  • Bọ xít, rệp, nhện đỏ, nhện trắng: Dùng thuốc Bi58 0,05-0,1% để diệt bọ xít và rệp. Đối với nhện đỏ và nhện trắng, cần sử dụng thuốc đặc trị nhện.

  • Bệnh thối gốc, chảy mủ cây: Tránh để cây bị ngập nước lâu dài. Sử dụng các loại thuốc đặc trị riêng để phòng chống bệnh thối gốc và chảy mủ cây.

Cần sử dụng những biện pháp canh tác như cắt bỏ cành lá hoặc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học để đảm bảo an toàn cho môi trường và con người.

Thu hoạch

Khi quả bưởi chuyển sang màu vàng, có thể thu hoạch quả. Tốt nhất là thu hoạch vào thời gian trời râm mát. Có thể phân loại quả để nâng cao giá trị và chất lượng sản phẩm.

Cây bưởi không chỉ là cây ăn quả phổ biến ở Việt Nam, mà còn là một loại cây bonsai được nhiều người yêu thích vì ý nghĩa phong thủy tốt. Vậy nếu bạn đang tìm cây ăn quả để trồng trong vườn, trước nhà hoặc trên sân thượng, cây bưởi là một lựa chọn tuyệt vời.

Bí Kíp Bonsai